Nog een leestip:

José Saramago           -           De stad der blinden (1995 - vertaling 1998)

 

Er is een soort epidemie aan de gang: mensen in de stad verliezen hun gezichtsvermogen (te veel licht).

In tijden van Corona werd dit boek opnieuw genoemd en geprezen, tezamen met de Pest van Camus en de Decamerone van Bocaccio. In deze boeken wordt de toestand beschreven van mensen die geïsoleerd raken door de angst om besmet te worden.

In de Decamerone worden, om aan de ellende te ontkomen, door tien personages om beurten tien verhalen verteld. Het zijn vaak ondeugende en pikante verhalen, die de mens soms afschilderen als een toch wat onbetrouwbaar wezen, dat er op uit is de ander te slim af te zijn. Al die verhalen worden wel smakelijk en stijlvol opgedist.

De pest gaat iets meer in op de sociale aspecten van een epidemie en staat dichter bij onze tijd.

De stad der blinden is, denk ik, geschreven als een waarschuwing. Het is recenter dan het boek van Camus en je zou het een allegorisch antwoord kunnen noemen op de vraag: wat als er een epidemie uitbreekt die iedereen blind maakt?

Angst wordt dan de raadgever. Er wordt een quarantaine ingesteld. Het patriarchaat neemt beslissingen, stelt controles in. Er komt moralistisch commentaar. De stad raakt volledig in chaos. De straten worden bevolkt door groepen blinden, honden en katten, die maar één doel hebben: overleven. Het laatste restje beschaving verdwijnt.

Een klein groepje blinden blijft bijeen, waaronder de vrouw van de oogarts die als enige nog wel kan zien. Dan, plotseling, door haar toedoen, komt er een rare wending in het verhaal. Er genezen een voor een weer blinden en het leven herneemt zijn loop.

Er wordt gefilosofeerd over ziende blind zijn en het verschil tussen 'zien' en 'inzien'. Erg overtuigend wordt het verhaal niet. Wat wel wordt aangetoond is hoe snel een rampzalig scenario zich kan voltrekken en hoe kwetsbaar onze samenleving is. Eén paar ogen kan het verschil maken, één wijs mens kan niet alle stommiteiten voorkomen, maar wel een paar mensen helpen.

Saramago ontving voor zijn literaire werk in 1998 de Nobelprijs.

                                                                                                                   

De stad der blinden werd verfilmd door Fernando Meirelles onder de titel Blindness. Zijn productie was de openingsfilm op het Filmfestival van Cannes 2008.